Pora roku, w czasie której mamy najmniej pracy. Chyba, że jesteśmy właścicielami pokaźnego sadu czy jagodnika*, a cięcie i formowanie tych roślin to czynność pracochłonna.


Cięcie i formowanie

Najdogodniejszym terminem tego zabiegu jest przełom lutego i marca, czyli po największych mrozach a przed pękaniem pąków.

Należy także pamiętać, iż za póżno wykonane cięcie może osłabić kwitnienie co może w konsekwencji doprowadzić do obniżenia plonu.

Na czym polega i jaki jest cel formowania i cięcia?
Formowanie jest to zabieg wykonywany na młodym drzewie lub krzewie, najczęściej tuż po posadzeniu. Nadany kształt (formę) utrzymujemy poprzez coroczne cięcie przez cały okres "życia" rośliny.

Celem powyższych działań jest:
- zapewnienie swobodnego dostępu światła słonecznego nawet wgłąb korony, co zagwarantuje m.in. równomierne wybarwienie i dojrzewanie owoców;
- zapewnienie przewiewności koronie, zapobiegające dłuższemu utrzymywaniu się wilgoci po opadach (rozwój chorób grzybowych) i gwarantuje dostęp pestycydów podczas oprysków;
- usunięcie nadmiernej ilości pędów nie rokujących w nadchodzącym sezonie owocowania (w szczególności tzw. wilków, czyli pędów wodnych oraz innych pozbawionych krótkopędów);
- dążenie do uzyskania jak największej ilości pędów i gałęzi skierowanych ku dołowi gdyż one najlepiej plonują a przy obfitym owocowaniu, obciążenie nie powoduje ich wyłamywania;
- ograniczenie wzrostu a w następstwie rozmiarów drzewa nie wpływające znacząco na wielkość plonu (efekt ten można też osiągnąć poprzez wiosenne cięcie korzeni**).

Powyższa uwaga dotyczy w większości drzew ziarnkowych, głównie jabłoni.
Z drzewami pestkowymi (wiśnie, czereśnie, śliwy, brzoskwinie, morele, nektarynki) postępujemy delikatniej podczas cięcia i raczej indywidualnie.

Należy pamiętać, iż drzewa pestkowe są wrażliwe na choroby bakteryjne, które łatwo wnikają poprzez rany powstałe po ich cięciu i dlatego ograniczamy ten zabieg do niezbędnego minimum.

Wycinamy więc tylko gałęzie zagęszczające koronę (dostęp światła i powietrza) oraz pędy chore, uszkodzone i suche, usuwając jednocześnie znajdujące się na gałęziach zaschnięte zgniłe owoce tzw. mumie, gdyż zimują na nich zarodniki chorobotwórcze.

Formując koronę przyginamy gałęzie i pędy do dołu za pomocą sznurków i ciężarków.(śliwy)

Przy uprawie brzoskwiń należy pamiętać, iż owocują one na jednorocznych pędach,więc cięcie powinno spowodować zwiększenie ich liczebności.

W tym samym okresie przycinamy krzewy owocowe, usuwając pędy słabe i starsze(4-5-letnie), na których nie zawiążą się owoce (czarna porzeczka owocuje głównie na pędach jednorocznych).

Pędy te wycinamy przy samej ziemi, co gwarantuje, iż z dolnej części krzewu wybiją silne i zdrowe, gwarantujące owocowanie, odgałęzienia.

Porzeczki czerwone i białe tniemy inaczej, gdyż owocują głównie na krótkopędach.

W końcu lutego wszystkie pędy jednoroczne skracamy na wysokości około 50 cm nad ziemią, aby dobrze się rozkrzewiły, słabsze zaś usuwamy całkowicie.

Wycinamy także całkowicie 2-letnie pędy malin, gdyż owocują ubiegłoroczne. Nowe odmiany malin owocują na przyrostach tegorocznych, które po zbiorach usuwamy.

Należy pamiętać, iż po cięciu należy świeże rany (zwłaszcza te większe) zabezpieczyć przed wnikaniem chorób grzybowych i nadmiernym wysychaniem drewna.

Do tego celu najczęściej używamy farby emulsyjnej z dodatkiem środka grzybobójczego oraz różnego rodzaju maści i balsamów dostępnych w sklepach ogrodniczych.
   

- Jak się przygotować do zimy
- Najważniejsze czynności i o czym należy pamiętać w ogrodzie i na działce...


Bielenie pni drzew

Czynność ta ma na celu zapobieżenie nadmiernemu nagrzewaniu się pni i grubych konarów (biały kolor odbija promienie słoneczne), które pobudza ruch soków w drzewie a w nocy przy znacznych spadkach temperatur następuje zamarzanie płynu,co w konsekwencji prowadzi do rozsadzenia i pęknięcia pnia i powstania rany zgorzelinowej.
Rany zgorzelinowe osłabiają żywotność drzewa, co odbija się niekorzystnie na jego plonowaniu.

Najczęściej do bielenia używamy "mleka wapiennego" (2kg wapna palonego + 10 litrów wody)

Przy kilku drzewach możemy sobie poradzić za pomocą pędzla, lecz gdy mamy do pobielenia większą ilość roślin, zrobimy to sprawnie, używając aparatu PROFESSION PLUS firmy Marolex - (urządzenie to służy nam równocześnie jako jako opryskiwacz posiadając w komplecie zarówno wyposażenie do oprysku jak i do bielenia)
Przy stosunkowo niskim koszcie urządzenie jest bardzo przydatne i każdy rolnik lub ogrodnik powinien na swoim wyposażeniu go posiadać).

W wypadku zmycia wapna ,zabieg należy powtórzyć, utrzymując je na pniu do marca.

Ochrona roślin

W zaniedbanych ogrodach zaleca się wykonanie oprysku zimowego, stosując preparat grzybobójczy w większym stężeniu.
W tym przypadku należy pamiętać aby zabieg wykonać przed pękaniem pąków (poparzenia!)
oraz przy sprzyjającej pogodzie (ciepło, bezwietrznie)

UWAGA
Jedynym zabiegiem zwalczającym kędzierzawość liści brzoskwiń jest oprysk tej rośliny w stanie bezlistnym czyli najkorzystniej u schyłku zimy.

Uwagi końcowe

Oprócz części sadowniczej naszego ogrodu, zimuje także jego sektor ozdobny,w którym królują
najpiękniejsze o tej porze roku, drzewa i krzewy iglaste.
Największym zagrożeniem dla iglaków zimą jest śnieg, zwłaszcza mokry, który może wyłamać
bądź zdeformować rośliny.

Nie możemy dopuścić do nadmiernego gromadzenia się śniegu na igłach a zwłaszcza tworzeniu się tzw. czap, które w przypadku mokrego śniegu mogą doprowadzić do złamania rośliny.
W przypadku form kolumnowych(jałowce, tuje, cyprysy) zaleca się obwiązywanie gałęzi w koło
pnia sznurkiem,które zapobiegnie wyginaniu i wyłamywaniu się ich zimą.


* - jagodnik: plantacja roślin jagodowych (porzeczki, agrest, maliny, borówka wysoka, jeżyny...);
** - cięcie korzeni: zabieg wykonywany w kwietniu i maju, coroczne cięcie metalowym talerzem w odległości do 0,75m od pnia, w międzyrzędach, na głębokość 30cm ,powoduje około 50% ograniczenie wzrostu, nieco wyższy plon oraz trochę mniejsze owoce lecz lepiej wybarwione.